Ahmet Taşağıl – Gökbörü’nün İzinde

Gökbörü’nün İzinde Kadim Türk Topraklarında isimli naçizane eser Prof. Dr. Ahmet Taşağıl Hoca’nın araştırma amacıyla bulunduğu kadim Türk topraklarında bizzat gözlemlerini yansıttığı bir eser olarak ortaya çıkmıştır. Bu yönüyle bir seyahatname olarak da görebiliriz.

Eserde eski Türk topluluklarının tarihinin geçtiği Türk Dünyasının çok önemli bir kesimini meydana getiren tarihi önemine vurgu yapma amacı güdülmüştür. Şahsi görüşüm bu amacın başarıya ulaştığıdır. Hocanın gezip gördüğü yerlerin, Türk kökenli topluluklar için taşıdığı değeri öğrenmek anlamak ve anlatmak hedefi ile eser ele alınmıştır. Hoca çalıştığı alanın önemini ve kadim Türk tarihi açısından önemini bu eser ile güzel bir şekilde açıklamış ve hoş bir üslup ile biz okurlara aktarmıştır. Bu aktarımı zengin kılmak için ise görsel materyallerin kullanımı ve tarihi bölgelerden arkeolojik buluntular ve bölgelere dair fotoğraflar aktarılmıştır. Esere ek olarak bir harita eklenmesi ise eserde anlatılan bölgeleri okurlara harita üzerinde görme imkânı sağlanmıştır.

Eserin gayet akıcı bir dille kaleme alınması ve her kesimden okura hitap eden üslubu ise bu amacı tüm açıklığı ile ortaya koymuştur. Tabii bunun yanında eser içerik olarak zengin bilgiler içermektedir. Bu bilgiler özet niteliğinde olsa da burada Türk tarihinin eski ve Orta Asya tarafı okurlara ön bilgi olarak yansıtılmaya çalışılmıştır.

Eserde konu edilen kadim topraklarımızı belirtmemiz gerekir. Hoca’nın eserde kaleme aldığı kadim topraklarımız ise şunlardır; Sibirya, Moğolistan, Kuzey Ve Orta Çin, Doğu Türkistan, Kırgızistan, Kazakistan, Özbekistan, Türkmenistan ve Afganistan.  Bu bölgeleri Hoca anlatırken adeta bozkırın rüzgârını hissediyoruz.  20 Yıllık tecrübenin birikimi esere yansımış. Orhun’dan Çin Seddine, İpek Yolundan, Fergana, Buhara, Merv, Semerkant’a eşsiz bir tarihi gezintide buluyoruz kendimizi. Bu tarihi gezintide yer yer bölgelerin tarihsel süreci, jeopolitik konumu ve bölgelerin arkeolojik buluntuları üzerine doyurucu ve özet niteliğinde bilgilerle eseri bir akış içerisinde okuyoruz.

Türk tarihinin derinliklerinde önem arz eden bölge Sibirya ile başlıyor Gökbörü’nün izinde yol alışımız Sibirya’ya dair önem arz eden bilgilerle burada karşılaşıyoruz. Ardından kendimizi Moğolistan bozkırlarında buluyoruz bozkırdan esen rüzgârla serinliyoruz, tarihi kalıntılarımız ile karşılaşıyoruz Türklüğün izlerini buluyoruz. Orhun Anıtları ile tarihe bıraktığımız ilk yazılı anıtlarımızı görüyoruz, atam Bilge Kağan’ın seslenişine ses veriyor Kül Tegin’in ardından gözyaşı döküyoruz, Tonyukuk’la bilgeliğimizin zirvesini yaşıyoruz. Ayrıca bu kısımda tarihin seyrini değiştiren Moğollara dair öz nitelikte bilgilere sahip oluyoruz. Ve birçok tarihi buluntu görsel materyal okura bu kısımda aktarılmıştır. Bir sonra ki durağımız ise Kuzey ve Orta Çin oluyor, burada da hocamız birçok şehir hakkında bilgiler aktarıyor Pekin, Hanbalık, Şian gibi. Çin Seddine dair önemli bilgiler ediniyoruz o uzun duvarın hikâyesinde buluyoruz kendimizi. Tarihi İpek Yolunun açılmasında dair bilgilerle adeta bilgiye doyuyoruz. Yine tarihi bir öneme sahip Doğu Türkistan’a dair zengin bilgileri de hocamız okurlara aktarıyor. Kaşgar burada ön plana çıkıyor Yusuf Has Hacip’in ünlü eseri Kutadgu Bilig bu şehirde yazılıyor, Türk dilinin gelişmesine katkı sağlayan Divânü Lügati’t Türk’ün müellifi Mahmud’da Kaşgarlı idi. Yine bunun gibi birçok değerli bilgiyi bu kısımda görüyoruz. Ardından Kırgızistan’da Issık Göl kenarında soluklanırken buluyoruz kendimizi, Tanrı Dağı’nın eteklerinde derinliklere dalmış buluyoruz ruhumuzu ve bir Manasçı’nın söylediği Manas Destanına kulak veriyoruz. Naçizane eser akıp gidiyor Kazakistan’a ardından Özbekistan, Türkmenistan ve Afganistan’a ve eseri bitirip kadim toprakların hayaline kendimizi kaptırıyoruz.

Kazakistan da Hoca Ahmet Yesevi’nin huzurunda, Semerkant’ın güzelliğini ve Issık Göl’ün berraklığını hissediyoruz. Bozkırı yaşıyoruz bozkırı iliklerimize kadar hissediyoruz.


Ahmet TAŞAĞIL, İstanbul, Kronik Kitap, 1.Baskı, Eylül 2017, ISBN:978-975-2430-16-7

Yazar: Eyüp YILMAZ*


* Sakarya Üniversitesi, Fen Edebiyat Fakültesi, Tarih Bölümü Lisans Öğrencisi, trk.eypylmz@gmail.com

5 1 oy
İçeriği Değerlendir