Kitap dendiği zaman ilk tasavvur ettiğimiz, iki kapak arasındaki yazılarsa eğer, hayata dair birçok şeyi kaçırıyoruz demektir. Her kitabın içerisindeki o uçsuz bucaksız dünyayı anlamlandırmak, kitabın yurduna göçerek gerçekleşir. İnsan; okuduğu kadar vardır, var olduğu kadar da okur. Tabii okumaktan kastettiğimiz şey nitelikli okumadır. Yaşadığımız süre boyunca kıymetli zamanımızı kendimizi geliştirecek ve işimize yarayacak çalışmalar doğrultusunda değerlendirmeli, buna göre okumalar yapmalıyız. Hani derler ya, güne 24 altınla başlarız; bu bizim için 24 saattir. Kimin bu altına kıymet vererek yaşadığı, birikim yaptığı, heybesine ne kadarını doldurduğu kendisine bağlıdır.
Zamanımızda bilgiye erişmenin kolaylığı, bize bir tık kadar uzak olduğu gerçeği maalesef ki bilginin her zaman doğru olduğu anlamına gelmiyor. Her geçen gün artan bilgiye oranla, daha fazla bilgi kirliliği de ortaya çıkıyor. Böylece işin ocağından pişerek gelenlerin yazdıkları daha değerli oluyor. Bu kişilerden biri olan yazarımız Zafer Saraç, Kitabın Yurduna Yazılar’ında bizlere özellikle kitap değerlendirme konusunda ufuk açıcı bir yol sunuyor. Kitapların çoğaldığı, seçim yapmanın ve doğru kaynağa ulaşmanın zorlaştığı bu dönemde, Saraç’ın değerlendirmeleri biz okurlara ilaç gibi geliyor.
Biyoloji ve tarih alanlarında eğitim alan Saraç’ın kitaptaki analizleri merak uyandırıcı. Nasıl ki bir doktor, elli ya da yüz ağrı kesici içinden birini seçip hastaya veriyorsa ve onu daha fazla hasta edip yormadan bu işi çözüyorsa, Saraç gibi kitap değerlendirmeleri yapan nitelikli yazarlarımızın da benzeri bir yöntemi izlediği söylenebilir. Saraç bizlere, zamanımızdan ve cebimizden tasarruf etmemizi sağlayarak, ilgili kitabın işimize yarayıp yaramadığı konusunda fikir vermiş oluyor. Kendisinin kitabını âcizane değerlendirirken, incelediği kitaplara yaklaşım tarzını ve konuyu her yönüyle ele alma şeklini ben de benimseyip gayretle kullanmaya çalışıyorum.
Kitaptaki yazılar, Kitapyurdu internet sitesinde satışa eserlerin yorum bölümündeki, yazarın kendi değerlendirmelerden oluşuyor. Bunlar, imla ve üslup yönünden Kitapyurdu sitesinin onayından geçen, yazarın son iki yıl içinde yaptığı değerlendirmelerdir.
Saraç’ın kitapta, okuyucuyla yer yer sohbet eder bir hali vardır. Deyimler, atasözleri ve ikilemeler kullanmıştır. Ele aldığı kitapları, dönemin toplumsal olaylarını ve yaşanmışlıklarını göz ardı etmeden, buna göre bir yol izleyerek değerlendirmiştir. Kullandığı ifadeler, gerçekten ufuk açıcı niteliktedir. Mesela “Neying Corman kalemini çomak gibi kullanarak arı kovanının etrafında dönmüştür” cümlesi, yazarın kelime hazinesinin genişliği hususunda apaçık şekilde fikir vermektedir. Öte yandan, kitaptaki tüm değerlendirme yazılarındaki üslup, okurun zihninde, sanki kitabın içinde yaşıyormuşçasına bir duygu yerleştirmektedir.
Değinilmesi gereken bir diğer husus da çeviri kitaplar ele alındığında çevirenin dil bilgisinin de ayrıca yorumlanmasıdır. Yazar, ele aldığı kitapların yazarları hakkında ön bilgilendirmede bulunmakta ve içeriğe dair genel görüşünü belirtmektedir. Bu da bize, birçoğumuzun atladığı, kitabın yazarı hakkında bilgi edinme konusunun önemini hatırlatmaktadır. Zira her ne kadar objektif olmaya çalışsa da bir yazar; aldığı eğitimden, doğduğu ülke ve memleketinden izler taşır. Saraç, değerlendirme yaparken gereksiz mukayeselerle okurun zihnini karıştıracak hususları ise bertaraf etmiştir. Tüm bunlarla beraber Saraç’ın, kitap değerlendirmeleri konusuna farklı ve güzel bir soluk getirdiğini söyleyebiliriz.
Zafer Saraç, KDY (Kitapyurdu Doğrudan Yayıncılık), İstanbul, Nisan 2023, 190 sayfa, ISBN:978-975-44915-0-0
Yazar: Ayşe Rana Kara
